Ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσοι (ΙΦΝΕ)

Με τον όρο ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσοι εννοούμε την νόσο Crohn και την ελκώδη κολίτιδα. Πρόκειται για δύο ιδιοπαθείς ανίατες, υποτροπιάζουσες διαταραχές του εντέρου που οφείλονται σε φλεγμονή του πεπτικού σωλήνα.

Από την ομιλία του Δρ. Κουτσογούλα στο Αγρίνιο – Εκδήλωση με θέμα: «Νόσος Crohn και Ελκώδης Κολίτιδα»

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα κύρια συμπτώματα της ελκώδους κολίτιδας είναι τα εξής:

  • αιμορραγία από τον ορθό
  • διαρροϊκές κενώσεις
  • κοιλιακό άλγος
  • Απόφραξη
  • Ειλεός
  • Διάτρηση
  • Εμφάνιση κακοήθειας

 

Η νόσος Crohn περιλαμβάνει τα παρακάτω συμπτώματα:

  • κοιλιακό άλγος
  • διαρροϊκές κενώσεις
  • απώλεια βάρους
  • πυρετό
  • αναιμία
  • περιπρωκτικά αποστήματα, συρίγγια
  • απόφραξη
  • ειλεός
  • διάτρηση-περιτονίτιδα

Σε περίπτωση ασθενών παιδικής ηλικίας, τα συμπτώματα εκτός από τα παραπάνω περιλαμβάνουν και στασιμότητα της ανάπτυξης καθώς και καθυστέρηση της ήβης.

 

Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στις δύο παθήσεις;

Η νόσοι διαθέτουν κάποια κοινά κλινικά χαρακτηριστικά αλλά αποτελούν διαφορετικές νοσολογικές οντότητες.

Στη περίπτωση της νόσου Crohn, προσβάλλεται οποιοδήποτε σημείο του γαστρεντερικού σωλήνα (από το στόμα μέχρι τον πρωκτό) με εμφάνιση φλεγμονής διατοιχωματικά, δηλαδή προσβάλλοντας όλο το τοίχωμα του εντέρου. Αντίθετα, η ελκώδης κολίτιδα εντοπίζεται συνήθως στο παχύ έντερο, με φλεγμονή που εντοπίζεται μόνο  στον βλεννογόνο.

 

Που οφείλεται η εμφάνιση των ιδιοπαθών φλεγμονωδών νόσων;

Η εμφάνιση των νόσων φαίνεται να είναι πολυπαραγοντική. Οι παράγοντες είναι γενετικοί, ανοσολογικοί και περιβαλλοντικοί όπως η μόλυνση του περιβάλλοντος, το κάπνισμα και η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας. Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει ο γενικότερος Δυτικός τρόπος ζωής που περιλαμβάνει κακής ποιότητας τροφή και χρήση αντιβιοτικών από πολύ μικρή ηλικία.

Ποια είναι η ενδεικτική θεραπεία;

Η κύρια αντιμετώπιση των ιδιοπαθών φλεγμονωδών νόσων γίνεται με συντηρητική θεραπεία. Η θεραπεία βασίζεται στην χρήση κορτικοστεροειδών, κάποιων αντιβιοτικών,  παράγωγων της ασπιρίνης και τα ανοσοκατασταλτικών που στοχεύουν στη μείωση της φλεγμονής στο έντερο. Συνδυαστικά, πρέπει να εφαρμόζεται και συγκεκριμένο πρόγραμμα διατροφής, με μειωμένη κατανάλωση επεξεργασμένων υδατανθράκων, λακτόζης και απλών σακχάρων, ώστε να μειωθεί φλεγμονή στο έντερο.

Η χειρουργική θεραπεία κρίνεται απαραίτητη σε επείγουσες καταστάσεις, ή όταν η συντηρητική θεραπεία έχει αποτύχει  και συνεχίζουν να υπάρχουν έντονα συμπτώματα ή/και επιπλοκές.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Περίπου το 30% των ασθενών με ελκώδη κολίτιδα και το 70% με των ασθενών µε νόσο Crohn υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση. Στη περίπτωση της ελκώδης κολίτιδας η χειρουργική θεραπεία έγκειται την εκτομή του παχέος εντέρου και ορθού. Στη περίπτωση της νόσου Crohn, η χειρουργική επέμβαση προβλέπει τις στοχευµένες εκτοµές του πάσχοντος εντέρου ή και την πλαστική των στενώσεων.

 

Ποιες είναι οι τεχνικές της επέμβασης για τη θεραπεία του της ελκώδους κολίτιδας;

Ελάχιστα επεµβατική τεχνική: Η επέμβαση μπορεί να διενεργηθεί με την λαπαροσκοπική καθώς και με την ρομποτική τεχνική, για την ταχύτερη ανάρρωση του ασθενή.

Ολική ορθοπρωκτοκολεκτοµή: Κατά την επέμβαση αυτή αφαιρείται το παχύ έντερο και στη θέση του παρεμβάλλεται λήκυθος από το τελικό τμήμα του λεπτού εντέρου, που ενώνεται µε τον πρωκτό.

 

Τι είδους χειρουργική επέμβαση εφαρμόζεται για τη θεραπεία της νόσου Crohn;

Η αντιμετώπιση της νόσου χρήζει ιδιαίτερης δυσκολίας λόγω του τρόπου εμφάνισης της, που μπορεί να είναι σε πολλαπλές θέσεις στον πεπτικό σωλήνα. Ως εκ τούτου, η θεραπεία έγκειται στην αντιµετώπιση των φλεγµονών και των µετα-φλεγµονωδών στενώσεων που προκαλεί στο λεπτό έντερο και πρέπει να γίνεται με την χρήση τεχνικών για την πραγματοποίηση πολύ στοχευµένων εκτοµών του πάσχοντος εντέρου ή και τη πλαστική των στενώσεων.

Τέλος η αντιμετώπιση των παραεδρικών αποστημάτων και περιεδρικών συριγγίων, είναι συμπλοκή και χρήζει μεγάλης εξειδίκευσης και ιδιαίτερης προσοχής

Ο Νικόλαος Κουτσογούλας είναι έμπειρος Γενικός Χειρουργός, εξειδικευμένος στη χειρουργική ογκολογία του πεπτικού συστήματος. Έχει συμμετάσχει σε πλήθος ελληνικών και διεθνών συνεδρίων ως εκπαιδευτής και εκπαιδευόμενος. Για οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με τις ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσους, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με τον γιατρό, για να λάβετε μια πλήρη και εξατομικευμένη διάγνωση στο πρόβλημα που σας απασχολεί.